Nieren
De nieren bestaan uit duizenden kleine filtertjes die samen het lichaam zuiveren van afbraakproducten. De filtertjes bestaan uit een kluwen van fijne bloedvaatjes. Deze bloedvaatjes en de weefsels errond kunnen beschadigd worden wanneer de bloedsuiker langdurig hoog staat. De aantasting heet nefropathie, waar 'nefro' staat voor nier en 'pathie' voor ziekte.
In een eerste fase laten de poriën van de filter eiwitten door, die normaal in het lichaam moeten behouden blijven. Er verschijnt, wat men noemt, 'albumine' in de urine: eerst zeer kleine hoeveelheden (we spreken dan van microalbuminurie), bij voortschrijdende aantasting grotere hoeveelheden (macroalbuminurie).
Uiteindelijk verstoppen de bloedvaatjes. De filterfunctie van de nieren gaat dan achteruit. De schadelijke stoffen, die in ons lichaam als afval van onze chemische processen ontstaan, worden dan onvoldoende verwijderd. Er ontstaat dan een soort bloedvergiftiging. Uiteindelijk kan de werking van de nieren zo slecht worden dat kunstnierbehandeling of niertransplantatie nodig zijn.
Kan men dit op tijd opsporen?
Nieraantasting voelt men niet aankomen. Men kan het tijdig merken door minstens jaarlijks de urine te onderzoeken op kleine hoeveelheden eiwitten (microalbuminurie). Microalbuminurie ontstaat jaren voordat er ernstige nierbeschadiging optreedt. Het is een vroegtijdig signaal dat evenwel ernstig moet worden opgevat en goed moet worden behandeld.
Kan men de nieraantasting tegenhouden?
Bij microalbuminurie kan men door strikte controle van de bloeddruk en goede glycemieregeling verdere beschadiging verhinderen. Normaal probeert men te streven naar een bloeddruk lager dan 130/80 mm Hg, bij microalbuminurie zelfs lager dan 125/75 mm Hg, voor zover dit veilig kan worden bereikt.
Als bloeddrukverlagende middelen gebruikt men liefst medicijnen van de groep van de ACE-inhibitoren of de angiotensine receptor blokkers, omdat deze de nieren extra beschermen. Een lichte zoutbeperking in de voeding is ook aangewezen.
In het meer gevorderde stadium van de macroalbuminurie kan men met deze maatregelen de nieraantasting sterk afremmen, maar spijtig genoeg niet volledig stopzetten. In dit stadium raadt men ook eiwitbeperking in de voeding aan (niet te veel vlees en kaas).