Het bepalen van suiker in het bloed
Via bloedsuikertesten komt men onmiddellijk te weten hoe hoog de bloedsuiker staat op het ogenblik van de meting zelf.
De bloedsuikers van een persoon met diabetes laten voortdurende schommelingen zien, samenhangend met de insulinetoediening (tijdstip, hoeveelheid en soort), de activiteit, de voeding (wat, hoeveel en wanneer), stress en andere factoren.
Als men de bloedsuiker gaat meten, kan dit in het algemeen om twee redenen zijn:
-
Ofwel wil men weten hoe op het ogenblik zelf de suiker is en van dit meetcijfer ook onmiddellijk gebruik maken om een bepaalde beslissing te nemen i.v.m. de behandeling... . Men voelt zich wat beverig en wil weten of dit een 'hypo' of een uiting van stress is. Men voelt zich beroerd; is dit een hyperglycemie?... .
Mensen die zichzelf meerdere injecties snelwerkende insuline per dag geven, doen systematisch voor deze injectie een meting en passen de hoeveelheid in te spuiten insuline aan.
-
Ofwel doet men de bloedsuikerbepaling om te weten hoe in de loop van de dag of in bepaalde omstandigheden de suikers verlopen. Men probeert in deze cijfers een trend te herkennen en op basis hiervan wordt de behandeling in één of andere zin aangepast. Zo zal de dokter aan de persoon met diabetes dikwijls vragen een aantal 'dagprofielen' of 'dagcurves' uit te voeren. Hierbij zal die persoon telkens voor de maaltijden en voor het slapengaan of op een vast tijdstip na het eten een meting doen en die noteren in zijn dagboek. De cijfers van deze dagprofielen worden naderhand bekeken en op basis hiervan wordt de insulinedosis gewijzigd, een maaltijd uitgebreid of bijvoorbeeld een extra snack ingevoerd ...
Het aantal dagprofielen dat nodig is om een beeld te krijgen van iemands globale regeling is wisselend en staat ondermeer in verband met de stabiliteit van de diabetes. Bij mensen met een stabiele regeling hebben de profielen van de ene dag tot de andere een vrij gelijklopend verloop en zijn een klein aantal dagprofielen, bijvoorbeeld 1 of 2 per week, voldoende. Bij personen met een minder goede regeling, zijn de schommelingen, zelfs in gelijkaardige omstandigheden, van dag tot dag groot en zal dan ook een groot aantal dagprofielen noodzakelijk zijn. Dit kan gaan tot het dagelijks uitvoeren van een curve.
Het is vanuit de metingen, genoteerd in het dagboek, dat men stilaan inzicht krijgt in zijn eigen diabetes en in de factoren die er op inwerken. Dan wordt ook zelfregulatie mogelijk, waarbij je zelf een deel van de verantwoordelijkheid voor de behandeling naar je toetrekt. Dit kan gaan van het aanpassen van de insulinedosis in functie van de gemeten bloedsuiker volgens een opgegeven schema, tot het zelf bepalen van de insulinedosis in functie van de voorziene activiteit of grootte van de maaltijd, enz.
Enkele opmerkingen over het gebruik van teststroken en meetapparaatjes.
Het ligt voor de hand dat men van deze meetapparaatjes niet diezelfde nauwkeurigheid mag verwachten als van een meer ingewikkelde opstelling in het laboratorium. Maar hoe nauwkeurig zijn deze bloedglucosemeters dan wel?
In ideale omstandigheden is de afwijking zelden groter dan 10 % (d.w.z. meetresultaat tussen 90 en 110 mg per dl bij een werkelijke waarde van 100, tussen 180 en 220 bij een werkelijke waarde van 200). Dit is voldoende om betrouwbaar te zijn en de juiste beslissingen te nemen bij het dagdagelijkse gebruik.
De nauwkeurigheid wordt echter ook in belangrijke mate bepaald door de gebruiker. Zeer veel gebruikerafhankelijke factoren kunnen aanleiding geven tot grotere afwijkingen: het slecht of te lang bewaren van stroken, het niet juist coderen of ijken van het apparaat, het vuil worden van het afleesvenster, vuile of natte vingertoppen, het onvoldoende aanbrengen van bloed op het reactieveld, het niet respecteren van de juiste timing, enz.
Hoe meer zorg men aan tal van deze dingen besteedt, hoe beter de resultaten zullen zijn. Een grondige lezing van de gebruiksaanwijzing van het apparaatje is essentieel voor het juiste gebruik.