In de pers: "Kunstmatige alvleesklier voor diabetici op komst"

Vandaag maandag 28 juni staat in de pers te lezen dat insuline-injecties over enkele jaren misschien verleden tijd zijn. Dit moeten we wat met een korreltje zout nemen. Maar toch kunnen dergelijke ontwikkelingen op middellange termijn misschien een plaats krijgen in de dagdagelijkse behandeling.

Wat is een kunstmatige pancreas precies? Het principe bestaat erin dat men 2 bestaande technologieën, namelijk een insulinepomp en een continue glucosemeter (meetsysteem met onderhuidse glucosesensor), door middel van een gesofisticeerd computerprogramma vlot laat samenwerken. Eigenlijk een soort “slim” behandelingstoestel dus. De hoop is dat men hiermee de natuurlijke werking van de pancreas – insuline afgeven enkel wanneer er nood is - quasi perfect kan nabootsen met minimale tussenkomst (gesloten systeem of ‘closed loop’). Uiteraard met de bedoeling zo de bloedglucoseregeling te optimaliseren en het risico op complicaties te verminderen.
De laatste tijd is heel wat onderzoek gebeurd of opgestart rond het concept van de artificiële pancreas. Men ging hierbij steeds uit van commercieel beschikbare insulinepompen en continue glucosemeters die werden gecombineerd, dus momenteel nog geen alles-in-1-toestel. Deze studies passen in het bredere “Artificial Pancreas Project” van JDRF (Juvenile Diabetes Research Foundation, wereldwijd onderzoeksfonds voor diabetes).
Eerder dit jaar verscheen al een studie uit het Verenigd Koninkrijk die bij kinderen en adolescenten met type 1 diabetes (tussen 5 en 18 jaar, 17 in totaal) werd uitgevoerd. Hieruit bleek dat de nieuwe technologie beter dan een eenvoudige insulinepomp, toeliet om onder diverse omstandigheden van voeding en beweging de bloedglucosewaarden ’s nachts onder controle te houden. En dit met een lager risico op hypoglycemie (dit is belangrijk want nachtelijke lage waarden zijn niet zonder gevaar!).

Op het jaarlijkse Amerikaanse diabetescongres (ADA) dat momenteel plaatsvindt in Orlando, werden de resultaten van een nieuwe studie met een artificiële pancreas bekendgemaakt. Ditmaal onderzocht men de meerwaarde van de technologie bij volwassen personen met type 1 diabetes, onder diverse reële omstandigheden. De resultaten waren zeer positief: in de studiegroep met de artificiële pancreas bleek 50 % meer binnen de bloedglucosestreefwaarden te blijven tijdens de nacht, en dit zonder een verhoogd risico op hypoglycemie. De resultaten bleven dezelfde wanneer de deelnemers voor het slapengaan een grotere maaltijd of een glas wijn hadden gebruikt.

De studies die reeds werden uitgevoerd met een artificieel pancreassysteem gebeurden onder goed gecontroleerde omstandigheden (opvolging in het ziekenhuis). Er zijn echter ook studies gepland waarbij men dit wil toepassen bij mensen met diabetes thuis, zonder enige tussenkomst. Dit houdt ook in dat de technologie verder moet worden verfijnd want nu is ze nog niet rijp voor de markt.

In dat kader werd er kort geleden een belangrijke Europese subsidie toegekend voor het project AP@home (Artificial Pancreas At Home), waarbij men uiteindelijk via een groot klinisch onderzoek de vergelijking zal maken tussen de volledig geautomatiseerde artificiële pancreas en een behandeling via klassieke insuline-injecties (zie "Gelezen en interessant bevonden", Diabetes Info nr. 3, 2010).

Conclusie
Momenteel is de artificiële pancreas nog niet klaar voor de markt en voor de dagelijkse praktijk, dus stellen dat de technologie al binnen enkele jaren insuline-injecties zal vervangen is wat overdreven. Het onderzoek hieromtrent gaat momenteel wel goed vooruit. Recente studies tonen dat de technologie een duidelijke meerwaarde kan betekenen voor de behandeling van type 1 diabetes. Wellicht weten we in de komende jaren of de artificiële pancreas in de praktijk ook goed werkt en welke plaats het zal krijgen (kost!).

Meer over het “Artificial Pancreas Project” van JDRF vind je op www.jdrf.org (Engelstalige website).

Wil je uitgebreid op de hoogte blijven over dergelijke nieuwe ontwikkelingen? Lees dan zeker Diabetes Info, het ledentijdschrift van de Vlaamse Diabetes Vereniging vzw.