HALT2Diabetes: preventie van type 2 diabetes in Vlaanderen is haalbare kaart - Diabetes Liga stelt opmerkelijke resultaten van Vlaamse pilootprojecten voor

13-12-2016

Gent, 14 december 2016 – Onderzoek van de Diabetes Liga in opdracht van de Vlaamse overheid, toont aan dat een tweestapsstrategie de aangewezen aanpak is in de strijd tegen type 2 diabetes. In het pilootproject HALT2Diabetes, uitgevoerd in de regio’s Gent en Haspengouw,  werd een wetenschappelijk onderbouwde strategie uitgetest om type 2 diabetes en hart- en vaatziekten vroegtijdig op te sporen en te voorkomen bij hoogrisicopersonen. De studie bracht verder ook enkele knelpunten voor Vlaamse implementatie aan het licht.

De prevalentie van type 2 diabetes en cardiovasculaire aandoeningen neemt wereldwijd toe, vooral gedreven door een toename in obesitas, onze sedentaire levensstijl en de vergrijzing van de bevolking. Dit heeft ervoor gezorgd dat er internationaal heel wat beweegt op het vlak van preventie. In tegenstelling tot heel wat andere Europese landen werden in België echter nog geen preventieprogramma’s voor type 2 diabetes georganiseerd.
De Diabetes Liga heeft sinds 2012 de officiële opdracht van de Vlaamse overheid  om alle initiatieven op het vlak van diabetespreventie te stroomlijnen en het beleid te adviseren.
Het pilootproject HALT2Diabetes werd in het leven geroepen om de haalbaarheid te onderzoeken van een geïntegreerde strategie waarbij hoogrisicopersonen voor type 2 diabetes en cardiovasculaire aandoeningen worden opgespoord en begeleid naar een gezonde en actieve leefstijl. Verder werden de essentiële randvoorwaarden en mogelijke knelpunten voor lokale diabetespreventie in kaart gebracht.
Domus Medica en VIGez waren de belangrijke andere gesubsidieerde partners in dit verhaal. Ook apothekers en lokale partners werden nauw betrokken in heel het proces.


Interventie

Het pilootonderzoek werd opgezet in 2 verschillende regio’s, namelijk Gent en randgemeenten, en het Limburgse Haspengouw.
In de geïntegreerde HALT2Diabetes-strategie werd een internationaal gevalideerde tweestapsscreening, met de FINDRISC-risicotest als eerste stap, gebruikt bij een afgebakende doelgroep. Deze vragenlijst kon worden afgenomen in de huisartsenpraktijk (opportunistische aanpak) maar werd ook breed verspreid via de community.
Aan de hand van een wetenschappelijk onderbouwd en geautomatiseerd protocol werd aan verdere “cardiometabole “ risicoprofilering gedaan door de huisarts. Personen geïdentificeerd met een duidelijk verhoogd risico kregen toegang tot de nodige leefstijlbegeleiding via een multidisciplinair leefstijlprogramma in groep.
Dit leefstijlprogramma bestond uit een individuele intake, 6 groepsessies over 3 maanden en een ‘boost’-sessie na 6 maanden follow-up.

 

Resultaten

HALT2Diabetes bevestigde dat de gebruikte tweestapsstrategie een efficiënte identificatie van hoogrisicopersonen toelaat.
Via HALT2Diabetes werd een groep afgelijnd met een duidelijk verhoogd risico en dus nood aan leefstijlbegeleiding:  81% van de gescreende personen had een FINDRISC-score ≥ 12, 46% een gestoorde nuchtere glycemie en 24% een matig tot hoog cardiovasculair risico. Samengenomen had bijna 91% een matig tot hoog cardiometabool risico. Nog belangrijker is dat de FINDRISC het mogelijk maakte een risicogroep te identificeren die bij een klassieke ‘glucocentrische’ aanpak door de mazen van het net glipt.
Dr. Inge Van Pottelbergh (Stuurgroep Diabetespreventie, Diabetes Liga): “61% van de personen die in het onderzoek zijn terecht gekomen via de FINDRISC had een gestoorde nuchtere glycemie, 43% een matig tot hoog cardiovasculair risico en 81% een matig tot hoog cardiometabool risico.”

De rol van de huisarts als spilfiguur bij het toepassen van screeningsmethodiek en doorverwijzing naar het leefstijlprogramma kwam duidelijk uit HALT2Diabetes naar voor. Bevraging van de huisartsen leerde dat zij vooral de gebrekkige praktijkondersteuning, tijd en (financiële) omkadering voor diabetespreventie als knelpunten ervaren. Factoren die er wellicht ook mee voor hebben gezorgd dat slechts een beperkte fractie van de lokale huisartsen actief participeerde in het project.
Tegelijk bleek ook hoe essentieel de brede lokale sensibilisatie is om de doelgroep goed te bereiken die men via de huisarts mist. Hierbij kunnen ook andere zorgverleners zoals apothekers een rol spelen.

Opvallend was dat het leefstijlprogramma zeer goed aansloeg bij de hoogrisicopersonen die het kregen voorgesteld. Dr. Inge Van Pottelbergh: “Liefst 89% van de doelgroep van personen met een matig tot verhoogd cardiometabool risico, was bereid tot deelname. Daarenboven was de uitval wegens motivatiegebrek, in vergelijking met andere studies, met zo’n 30% al bij al vrij beperkt.” Ook tijdens het leefstijlprogramma bleef de therapietrouw hoog: men nam gemiddeld deel aan 5 van de 8 groepssessies en een kleine helft (42%) volgden 7 of 8 sessies.”

Hoewel HALT2Diabetes niet werd opgezet om effecten te meten, waren er op dat vlak toch enkele hoopgevende vaststellingen. Zowel op het einde van de 12 weken interventie als bij de follow-up 6 maanden erna, waren er significante verbeteringen te zien in leefstijlgedrag (gezonde voeding en beweging) en affect (positieve en negatieve emoties). Belangrijk is ook dat de FINDRISC-score bij follow-up maar liefst 2 punten lager lag dan voor de interventie.

Volgens de Diabetes Liga en partners Domus Medica en VIGeZ, maken deze positieve resultaten duidelijk dat het dringend tijd is om nu in actie te treden en de methodiek verder uit te rollen. De Vlaamse overheid gaf dan ook recent de opdracht aan de Diabetes Liga om de uitrol van HALT2Diabetes in volledig Vlaanderen vanaf eind 2017 te coördineren.

 

Over de Diabetes Liga vzw

De Diabetes Liga streeft als onafhankelijke verenging naar de beste zorg en omkadering voor wie met diabetes wordt geconfronteerd. Zowel mensen met diabetes en hun omgeving als iedereen die professioneel betrokken is, maken deel uit van de 500 vrijwilligers en meer dan 22.000 leden. De werking richt zich op: verspreiden van kwalitatieve informatie over diabetes, behartiging van de belangen van mensen met diabetes, creëren van een netwerk rond diabetes, en in opdracht van de Vlaamse overheid, preventie van type 2 diabetes.

 

Contact

Frederik Muylle, Manager Informatie – Diabetes Liga vzw
Frederik.muylle@diabetes.be – T 09 220 05 20 - M 0471 83 05 53

 
Deel dit bericht
Deel dit bericht