Op wintersport met diabetes

19-02-2020

In België is de eerste verdwaalde sneeuwvlok misschien al gevallen, maar in de populaire skioorden viel de sneeuw hopelijk al ruimschoots uit de lucht. Bij de fervente skiër begint het stilaan  te kriebelen: skibotten aan, en de latten op … Enige voorbereiding is toch aan te raden. Met onderstaande tips ga je de wintervakantie vlot tegemoet.

Voor de reis

Verzuurde benen of verkrampte spieren na de derde dag skiën? Zelfs voor wie dagelijks aan sport doet, is een voorbereidende training op de wintervakantie geen overbodige luxe. Bij wintersporten gebruik je spieren die je in jouw dagelijkse (sport)activiteiten niet of zelden gebruikt. Een extra wandeling of fietstochtje inplannen kan al helpen je conditie te verbeteren. Spierversterkende oefeningen specifiek voor wintersport zijn talrijk aanwezig op het internet en kunnen de vervelende spierpijn tegengaan.

De lucht is op grote hoogte minder zuurstofrijk waardoor het risico op hartproblemen iets hoger ligt. Daarnaast zorgt de koude temperatuur voor een verhoging van het risico op hart- en vaatziekten. Wanneer je in het verleden al hartproblemen ondervond of als je een verhoogde bloeddruk en/of cholesterol hebt, ga dan best voor de wintervakantie eens langs bij je arts.

De extra beweging op wintersportvakantie zal meestal de glycemie (sterk) doen dalen. Een verlaging van de insulinedosis en/of de diabetesmedicatie is vaak nodig. Je endocrinoloog, diabeteseducator of huisarts kunnen je hierin adviseren. Plan dus tijdig een afspraak in. Vraag naar extra medicatievoorschriften op stofnaam. In een onbekend land naar de dokter rennen voor extra medicatie kan het stressgehalte flink doen oplopen.

Ben je een pompgebruiker? Dan kan je op fysieke inspanningen makkelijker anticiperen. Ook hier kan je behandelend team de nodige adviezen geven. Je kan normaal over een reservepomp beschikken. Bespreek dit tijdig met jouw diabetesteam.

Zorg ervoor dat je tijdens het inpakken niets vergeet. Neem voldoende meetmateriaal en medicatie/insuline mee. Denk daarnaast aan reserve batterijen en eventueel je glucagonpen (te gebruiken bij een ernstige hypo).

Tip: Kijk goed na of je voldoende verzekerd bent tijdens je wintersportvakantie. De meeste personen zijn via hun ziekenfonds gratis aangesloten bij de reisverzekering Mutas. Vraag echter steeds goed de voorwaarden na! Een extra private reisverzekering kan soms nuttig zijn. Lees steeds goed de polis!
 

Onderweg

Reis je met de auto? Hou dan je materiaal om je bloedsuikerspiegel te meten binnen handbereik. Controleer voldoende je bloedglucosewaarden om een hypo achter het stuur te vermijden. Een klein blikje cola en druivensuiker heb je idealiter bij de hand. Voorzie daarnaast voldoende eten en drinken en eventueel een warm deken. Zo ben je voorbereid op onaangekondigde lange files.

Reis je met het vliegtuig? Neem je diabetesmateriaal dan best mee in de handbagage. Deze gaat minder snel verloren en bovendien wordt bagage in het bagageruim blootgesteld aan zeer wisselende temperaturen, wat niet ideaal is voor je insuline en andere medicatie. Zorg best voor een medisch attest ingevuld door je arts (= security declaration) om te tonen bij de veiligheidscontrole. Voor een FreeStyle Libre is een specifiek attest beschikbaar. Als je niet met het vliegtuig reist kan een security declaration toch handig zijn om bij te hebben, om misverstanden bij een inkom bijvoorbeeld uit te sluiten.
 

Op de piste

Eindelijk toegekomen in het skigebied, wil men vaak als eerste de piste op en als laatste de piste af. De hoogte, de intensiteit van het sporten en de koude temperaturen kunnen de glycemiewaarden echter sterk beïnvloeden en zorgen er vaak voor dat je een hypoglycemie minder goed voelt. Bouw de inspanning dus langzaam op.

Insuline verliest zijn werking wanneer het bevroren is (geweest). Ook je meter kan bij lage temperaturen een foutmelding geven. Draag om die reden dus je diabetesmateriaal dicht op je lichaam. Een isolerend materiaaltasje (Frio) kan handig zijn om de insuline op een veilige temperatuur te houden. Tijdens het langlaufen, skiën of snowboarden verbruik je zeer veel energie. Frequent de bloedglucose meten is dus een absolute must. Je bloedsuiker kan tot enkele uren na de inspanning dalen. Controleer dus ‘s avonds je waarden en pas eventueel je avonddosis insuline aan.

Draag daarnaast zorg voor je voeten. Natte sokken vervang je best onmiddellijk. Zorg voor goede isolerende sokken en sneeuwbestendige schoenen. Voor sneeuwwandelingen zijn gewone wandelschoenen vaak niet voldoende geïsoleerd. Draag je voor dagelijkse activiteiten steunzolen? Dan is het aangeraden om deze te dragen in de skischoenen. Zorg ervoor dat de skischoenen goed passen. Controleer je voeten na het skiën op rode plekken of blaarvorming. Bij ongemak of roodheid kan je een gehuurde skischoen steeds omruilen. Ga nooit de bergen in zonder handschoenen en hydrateer de handen en voeten dagelijks met een vochtinbrengende crème.

Wanneer je met vrienden of familie gaat skiën zijn zij meestal op de hoogte van je diabetes en de mogelijke gevaren zoals een hypo- of hyperglycemie. Het kan handig zijn om een vertrouwenspersoon/skimaatje te laten weten waar je je insuline bewaart (onder je kleren, tegen je lichaam), wat hij/zij moet doen in geval van een hypo. Zo kan je op iemand rekenen wanneer je zelf minder alert bent.

 

Opwarmen in de sauna

Niets zo heerlijk als na een actieve dag in de sneeuw, de warmte op te zoeken in de sauna. Onderstaande tips zorgen ervoor dat dit zonder problemen verloopt.

  • Door het zweten bij een saunabezoek kan een sensor gemakkelijker loslaten. Een extra pleister over de sensor kan helpen, maar voorkomt niet dat je onder de sensor gaat zweten. Het is mogelijk dat de sensor onder invloed van de warmte tijdelijk geen meetresultaten weergeeft.
  • Hou het saunabezoek kort (maximum tien tot vijftien minuten). Geef je lichaam erna voldoende tijd om te acclimatiseren, een rustperiode van 20-30 minuten is optimaal.
  • Spuit de insuline niet in vlak voor het saunabezoek in. Door de warmte gaan de aders zich meer openzetten. De verhoogde bloeddoorstroming in de huid zorgt er voor dat de insuline sneller wordt opgenomen met een mogelijke hypo tot gevolg.
  • Voldoende water drinken blijft belangrijk. Door het zweten verlies je makkelijk tot 1,5 liter vocht.
  • Vergeet na het saunabezoek je voeten niet. Droog ze grondig af en controleer op wondjes en kloven. Hydrateer nadien met een vochtinbrengende crème.
  • Na een saunabezoek is de kans op lage bloedsuikerwaarden hoger. Controleer daarom je bloedsuiker extra.
  • Kamp je met hart- of bloedvatproblemen, neuropathie of neem je bepaalde medicatie? Vraag dan eerst raad aan je arts. Bloeddrukschommelingen en oververhitting na een saunabezoek zijn hierbij niet uitgesloten.

 

Après-ski

Met vrienden of familie de ski-dag afsluiten in traditie? Dat gebeurt vaak in de après-skihut, eventueel met de daarbij horende alcoholische consumpties.

Let toch extra op. Alcohol kan ernstige hypo’s veroorzaken, zelfs tot meerdere uren na consumptie. Zeker in combinatie met de sportinspanningen overdag, is extra waakzaamheid voor een hypo aangewezen. Als je alcohol drinkt, eet dan tegelijkertijd iets met extra koolhydraten. Sommige alcoholische dranken (bv. likeuren) bevatten veel suikers. Deze kunnen in eerste instantie een stijging van de bloedsuikerspiegel veroorzaken, maar dit wil niet zegen dat een laattijdige hypo niet kan voorkomen! Vergeet niet te meten en controleer voor het slapengaan nog eens je bloedglucosewaarde om nachtelijke hypo’s te vermijden.

Een wintervakantie is een geweldige ervaring vol sport en ontspanning. Een goede diabetesregeling, voorbereiding en therapietrouw zijn de sleutel tot succes. Ook als persoon met diabetes kan dit puur genieten zijn. Hou de tips in acht en veel plezier op je vakantie!
 

 
Deel dit bericht
Deel dit bericht