Valerie Govarts - Een tocht doorheen Schotland, met diabetes type 1
In 'Volop leven met diabetes' laten we een persoon met diabetes of met diabetes in zijn omgeving aan het woord. Deze maand delen we het verhaal Valerie Govarts. Valerie heeft sinds 2012 diabetes type 1 en is een fervente wandelaar. Samen met haar vriend, legde ze onlangs de West Highland Way af.
Wat is de West Highland Way?
De West Highland Way is een van de bekendste langeafstandswandelroutes in Schotland. De wandelroute bedraagt ongeveer 154 kilometer en loopt van Milngavie (net buiten Glasgow) tot Fort William in de Schotse Hooglanden. Onderweg wandel je door een adembenemend landschap van glooiende heuvels, stille lochs, ruige bergen en historische dorpjes. Niet evident, zeker voor personen met diabetes, maar wel uitzonderlijk prachtig.
Diabetes burn-out en een nieuwe start
“Een paar jaar geleden had ik nooit gedacht dat ik dit zou kunnen: 154 kilometer wandelen door de Schotse Hooglanden. Mijn lichaam trok het toen gewoon niet. Tijdens de coronaperiode werd het me allemaal teveel. Mijn bloedsuikerwaarden zwierden de pan uit, mijn HbA1c stond hoog en ik voelde me op. Ik had problemen met mijn lichaam, zelfbeeld en zat in wat ze noemen een diabetes burn-out. Dat voelde precies zoals het klinkt: moe van het nadenken, moe van het tellen, moe van het altijd "goed moeten doen".
Maar ergens diep van binnen bleef het idee leven: ik wil ooit een langeafstandswandeling doen. Wandelen was altijd mijn manier om mijn hoofd leeg te maken. Niet zomaar een vakantie, maar een nieuwe uitdaging. En als ik ergens van droomde, dan was het wandelen in Schotland. Ik was er al meerdere keren geweest, dat land had al lang mijn hart gestolen: de bergen en natuur, de stilte, de gastvrijheid van de mensen."
"Maar op dat moment was het dus ondenkbaar. Mijn lichaam kon het niet aan. Mijn hoofd al helemaal niet. Geleidelijk aan begon ik me beter te voelen in mijn vel, heb ik opnieuw mijn voeding en diabetes management in handen genomen en zo werden mijn bloedsuikers stabieler. Ik kreeg ook meer energie. Een jaar geleden besloot ik stap voor stap mijn conditie opnieuw op te bouwen. Ik begon met Start to Run, traag, maar vastberaden. Langzaam kreeg ik mijn lichaam, spieren en mijn vertrouwen terug.
Ik koos voor de West Highland Way, de wandelroute van Milngavie naar Fort William. Een veilige en goede route voor de eerste keer. Zeven dagen met de tent en alles op onze rug. Mijn vriend had al ervaring met meerdaagse (en uitdagendere) trekkingen, wat me een gerust gevoel gaf. Er kon niets mislopen dacht ik. Het voelde als het perfecte doel om naartoe te leven."
Met diabetes op wandel
"Ik begon ruim op tijd met de voorbereiding, ook qua diabetes. Ik nam drie extra Simplera-sensoren mee, bovenop degene die ik al droeg. Mijn InPen, twee ampullen insuline extra, twee reservepennen, een hele voorraad naaldjes en mijn glucosemeter. Dat moest zeker voldoende zijn voor 7 dagen. We gingen lightweight kamperen, maar op diabetesmateriaal heb ik geen gram bespaard."
Wat voeding betreft, gingen we voor eenvoud. ‘s Morgens begonnen we met zelfgemaakte porridge om veel calorieën in één maaltijd te hebben. De eerste dagen spoot ik daar slechts een kwart van mijn gebruikelijke dosis voor, maar uiteindelijk bleek een halve dosis beter. Overdag at ik energierepen (Isostar), al dan niet met boluscorrectie, afhankelijk van het moment. ‘s Avonds gebruikten we gevriesdroogde maaltijden, zakjes waar je enkel kokend water bij moest gieten. Ik koos die met maximaal 50 g koolhydraten en spoot daar wel mijn volledige dosis voor.
Ik had vooraf forums gelezen over wandelen met diabetes type 1. Sommige mensen halveren hun basale insuline bij zware inspanning. Dat probeerde ik uit, maar merkte al snel: voor mij werkt dat niet. Als ik mijn basale halveerde, kreeg ik 's nachts hypers. Dus besloot ik mijn gewone hoeveelheid eenheden basale aan te houden.
Technische problemen in niemandsland
De eerste twee dagen verliepen goed. Mijn waarden schommelden wat, maar niets onoverkomelijks. Tot dag drie. Op een afgelegen wildkampeerplek wilde ik mijn sensor vervangen, maar die weigerde te verbinden met mijn smartphone. De tweede sensor ook. Ik raakte een beetje in paniek. Na wat zoeken bleek de oorzaak: ik had per ongeluk omgeruilde sensoren meegekregen, geschikt voor een pomp, niet voor mijn pen. Onbruikbaar dus!
Ik was dus “sensorloos”. Midden op een meerdaagse tocht, in een ander land. Terugvallen op mijn glucosemeter dus. Maar daar had ik maar 40 strips van bij. We zaten letterlijk met een maximumaantal vingerprikjes. Dus begonnen we te rekenen: hoeveel metingen per dag kon ik me permitteren? Wanneer meten? Wat als er een hypo was? Het werd improviseren en vertrouwen op mijn gevoel, mijn ervaring en wat geluk.
Dat maakte het niet makkelijk. Tijdens het wandelen en lopen heb ik soms last van hypo-unawareness – ik voel een hypo niet altijd aankomen dan. Zonder alarmsignaal durfde ik minder insuline te spuiten, uit schrik voor een hypo midden op de route. Daardoor kreeg ik eerder last van hoge waarden. Ik merkte het als ik trager begon te stappen, loom werd, me uitgedroogd voelde. Dan wist ik: tijd voor een correctie, een beetje op het gevoel.
En toch… ondanks die onzekerheid, ondanks de frustratie van de sensors en de vele regen, bleef ik gaan. Ondanks de pech en de uitdagingen onderweg, was het een ongelooflijke ervaring. Het heeft me geen moment tegengehouden om door te gaan. Even weg zijn van het dagelijkse leven, van werk, van altijd maar moeten. Dit was iets waar ik zo hard naartoe had gewerkt, zowel aan mijn lichaam als aan mijn geest. Ik had er zo lang naar uitgekeken en ik heb het gedaan.
Ik ben zó trots op mezelf. De tocht was zo voorbij, maar de herinnering en vooral het vertrouwen in mezelf neem ik mee. Ik weet nu: dit wil ik blijven doen. En ik kan het.
