Zwangerschap en diabetes: voorbereiding en opvolging

Zwanger worden met diabetes: hoe bereid je je voor?

Bij vrouwen met diabetes is het belangrijk om een zwangerschapswens te bespreken met de behandelend arts en de zwangerschap goed voor te bereiden. Dit om de kans op bevruchting te verhogen en het risico op aangeboren misvormingen of zelfs miskraam te beperken. De lichaamsdelen en organen van de baby worden immers gevormd tijdens de eerste 12 weken van de zwangerschap. In die periode moet de glucosecontrole dan ook zo goed mogelijk zijn. 

Er wordt gestreefd naar een zeer goede HbA1c regeling voor het kunnen plannen van de gewenste zwangerschap. Ook tijdens de zwangerschap wordt er gestreefd naar een zeer goede glycemie met weinig schommelingen.

Onderzoek heeft aangetoond dat aangeboren afwijkingen frequenter voorkomen bij baby’s van vrouwen met voorafbestaande diabetes, maar dat ze bij een zeer goede bloedsuikercontrole ongeveer even vaak voorkomen als bij zwangere vrouwen zonder diabetes. Doorgaans wordt bij vrouwen met type 1 diabetes die zwanger willen worden gestart met een insulinepomp, zodat een zo normaal mogelijke glycemie kan worden nagestreefd. Een regelmatige consultatie bij het diabetesteam en een evenwichtige voeding zonder alcohol en tabak zijn essentieel, zowel bij het plannen van de zwangerschap als tijdens de zwangerschap. 

Het medicatiegebruik moet kritisch nagekeken worden en indien nodig moet de medicatie stopgezet worden (soms reeds voor de bevruchting). Er zal ook steeds een foliumzuursupplement worden opgestart. Voor de zwangerschap is een onderzoek van de oogfundus en de urine aangewezen. 

Extra controles: een aandachtspunt

Elke zwangerschap bij een vrouw met diabetes houdt risico’s in. Een strikte en intensieve opvolging door de gynaecoloog en het diabetesteam zijn dan ook noodzakelijk. Naast een strenge opvolging van de bloedsuikerwaarden dienen ook op regelmatige basis de bloeddruk en de urine gecontroleerd te worden. 

Het HbA1c zal regelmatig worden gecontroleerd, maar wordt ‘vals laag’ naarmate de zwangerschap vordert. De streefwaarde verschuift daarom richting 6 à 6,5%, behoudens problemen met hypo’s. Ook het oogonderzoek wordt tijdens de zwangerschap best herhaald in elk trimester. 

De laatste weken van de zwangerschap gaat er extra aandacht naar het welzijn van de baby. De nood aan zuurstof neemt immers toe en vervroegde ‘slijtage’ van de bloedvaten van de moederkoek kan dit in het gedrang brengen. De verloskundige controles worden frequenter en worden aangevuld met monitoring. 

Krijgt mijn kindje ook diabetes type 1?

Diabetes type 1 is een ziekte die ontstaat door een samenspel van verschillende factoren. Erfelijke aanleg speelt een zekere rol. Het risico dat je kind zelf diabetes type 1 ontwikkelt in de loop van het leven wordt geraamd op zo’n 3% wanneer je als vrouw diabetes type 1 hebt en op 5% wanneer de vader diabetes type 1 heeft. 

Het Belgisch Diabetes Register biedt de mogelijkheid om al bij de bevalling onderzoeken te doen op navelstrengbloed, waarbij via erfelijke kenmerken en bepaling van antistoffen (een test die later kan worden opgevolgd), een risico-inschatting kan gebeuren voor wie dat wenst. Wie dit onderzoek naar erfelijkheid wil laten doen op het navelstrengbloed, kan een kit bestellen via het Belgisch Diabetes Register en deze meebrengen bij de bevalling. Bespreek dit op voorhand met je behandelend endocrinoloog. 

Onze tips

• Bespreek je zwangerschapswens tijdig met je behandelend arts of diabetesteam.
• Zorg dat je bloedsuikerwaarden zo goed mogelijk ingesteld zijn voor de zwangerschap.
• Stop liever niet met je anticonceptie tot jouw diabetes goed geregeld is.
• Beperk het gebruik van cafeïne.
• Stop met roken en alcoholgebruik.
• Herbekijk met jouw arts het gebruik van niet-diabetesmedicatie die een negatieve invloed kan hebben op je zwangerschap.
• Bespreek met je behandelend arts wie je voor en tijdens de zwangerschap nog raadpleegt: gynaecoloog, oogarts, pediater, diëtist ...

Veelgestelde vragen

Kan ik zwanger worden als ik diabetes type 1 heb?

Ja. Mensen met diabetes type 1 kunnen zwanger worden en een gezonde zwangerschap hebben. Een goede voorbereiding en intensieve opvolging vóór en tijdens de zwangerschap zijn belangrijk.

Kan ik zwanger worden als ik diabetes type 2 heb?

Ja. Bespreek je zwangerschapswens bij voorkeur vooraf met je behandelend team. Je glucosewaarden en medicatie moeten mogelijk vóór de zwangerschap worden aangepast.

Heeft diabetes invloed op de bevalling?

Diabetes kan invloed hebben op het verloop en de planning van de bevalling. Je zorgteam bespreekt tijdens de zwangerschap wat in jouw situatie het meest aangewezen is.

Kan ik borstvoeding geven als ik diabetes heb? 

Borstvoeding geven als mama met diabetes type 1? Ja, natuurlijk. Diabetes kan een bepaalde invloed hebben, maar met een goede kennis en omkadering kan je ook als mama mét diabetes je kind zelf voeden. 

Lees meer over borstvoeding met diabetes

Krijgt mijn kind diabetes als ik diabetes type 1 heb?

Diabetes type 1 is een ziekte die ontstaat door een samenspel van verschillende factoren. Erfelijke aanleg speelt een zekere rol. Het risico dat je kind zelf diabetes type 1 ontwikkelt in de loop van het leven wordt geraamd op zo’n 3% wanneer je als vrouw diabetes type 1 hebt en op 5% wanneer de vader diabetes type 1 heeft. 

Is diabetes tijdens de zwangerschap hetzelfde als zwangerschapsdiabetes?

Bij zwanger zijn met diabetes had je al diabetes type 1 of type 2 vóór je zwangerschap. Zwangerschapsdiabetes ontstaat tijdens de zwangerschap bij iemand die voordien geen diabetes had. Beide vragen extra opvolging, maar de oorzaak, behandeling en opvolging kunnen verschillen.

Lees meer over zwangerschapsdiabetes